เยอรมนีกำลังเผชิญกับสถิติใหม่ในประวัติศาสตร์ ด้านการโอนสัญชาติ โดยจากข้อมูลล่าสุดพบว่าในปี 2025 มีผู้ได้รับสัญชาติเยอรมันพุ่งสูงกว่า 309,000 คน ส่งผลให้พรรคแกนนำฝ่ายค้านอย่าง Union (CDU/CSU) ออกมาเคลื่อนไหวทันที โดยเรียกร้องให้มีการคุมเข้มกฎหมาย และตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของการอนุญาตให้ “ถือสองสัญชาติ” (Doppelpass)
สถิติพุ่งทะยาน: ยอดผู้ได้รับพาสปอร์ตเยอรมันปี 2025
จากการสืบค้นของสื่อ Welt am Sonntag พบว่า เฉพาะใน 14 รัฐของเยอรมนี มีผู้ได้รับสัญชาติเยอรมันในปี 2025 แล้วอย่างน้อย 309,852 คน ซึ่งทำลายสถิติเดิมของปี 2024 เป็นที่เรียบร้อย (และตัวเลขนี้ยังไม่รวมบางรัฐที่ยังส่งข้อมูลไม่ครบ)
เมื่อดูสถิติก่อนหน้านี้จากสำนักงานสถิติแห่งชาติเยอรมนี (Destatis) จะเห็นแนวโน้มที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด:
| ปี | จำนวนผู้แปลงสัญชาติ (คน) | อัตราการเปลี่ยนแปลงเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า |
| 2023 | ~200,100 | +19% |
| 2024 | 291,955 | +46% |
| 2025* | > 309,852 (ข้อมูลยังไม่นิ่ง) | ~ +6% |
ข้อมูลน่ารู้: กลุ่มผู้แปลงสัญชาติรายใหญ่ในช่วงที่ผ่านมาส่วนใหญ่มาจากประเทศซีเรีย, ตุรกี, อิรัก, รัสเซีย และอัฟกานิสถาน โดยในรัฐบาวาเรีย (Bayern) รัฐเดียว มีผู้แปลงสัญชาติในปี 2025 สูงถึง 59,573 คน ซึ่งกลุ่มใหญ่ที่สุดคือชาวตุรกี
พรรค Union ยื่นข้อเสนอ: ขอปรับเกณฑ์กลับไปเป็น 8 ปี และยกเลิกกฎถือสองสัญชาติ
จากตัวเลขที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก ทำให้อเล็กซานเดอร์ ทรอม (Alexander Throm) โฆษกด้านนโยบายมหาดไทยของกลุ่มพรรค Union และ โรมัน โพเซก (Roman Poseck) รัฐมนตรีมหาดไทยแห่งรัฐเฮสเซิน ออกมาแสดงท่าทีแข็งกร้าว โดยเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมาย ดังนี้:
- ขยายเวลาพำนัก: เสนอให้ปรับระยะเวลาขั้นต่ำในการขอสัญชาติกลับไปเป็น 8 ปี (จากปัจจุบันที่รัฐบาลชุดก่อนปรับลดเหลือ 5 ปี)
- ยกเลิกการถือสองสัญชาติ (Doppelpass): ทางพรรคเห็นว่าการอนุญาตให้ถือสองสัญชาติส่งผลกระทบต่อกระบวนการบูรณาการ (Integration) และลดทอนความมุ่งมั่นที่มีต่อประเทศเยอรมนี
- คัดกรองผู้ลี้ภัยเข้มขึ้น: เสนอว่าห้ามไม่ให้ผู้ที่อยู่ภายใต้สถานะลี้ภัย (Schutzstatus) ยื่นขอสัญชาติได้ทันที แต่จะต้องสะสมคะแนนและผ่านเกณฑ์ได้ใบอนุญาตถิ่นที่อยู่ถาวร (Niederlassungserlaubnis) เสียก่อน ซึ่งอาจทำให้ระยะเวลาในการได้พาสปอร์ตยาวนานขึ้นจาก 5 ปี กลายเป็น 10 ปีหรือมากกว่านั้น
สรุปข้อกฎหมายปัจจุบัน: “กฎหมายถือสองสัญชาติ” คืออะไร?
- มีผลบังคับใช้เมื่อใด? กฎหมายปฏิรูปสัญชาติฉบับใหม่มีผลตั้งแต่วันที่ 27 มิถุนายน 2024
- เงื่อนไขปัจจุบันเป็นอย่างไร? ผู้ที่ขอสัญชาติเยอรมันไม่จำเป็นต้องสละสัญชาติเดิมอีกต่อไป (ถือครองได้มากกว่าหนึ่งสัญชาติ) และลดเวลาพำนักเหลือ 5 ปี
- การปรับปรุงล่าสุด: รัฐบาลได้สั่งยกเลิกกฎ “Turbo-Einbürgerung” (การขอสัญชาติแบบเร่งด่วนภายใน 3 ปีสำหรับผู้มีผลงานบูรณาการดีเด่น) ไปแล้ว โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2025
จับตาอนาคต: คลื่นผู้ลี้ภัย “ยูเครน” ระลอกใหม่ในปี 2027
หน่วยงานท้องถิ่นหลายแห่งประเมินว่า ยอดคำร้องขอสัญชาติจะยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในอนาคตอันใกล้ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ลี้ภัยจากสงครามยูเครน ซึ่งจะเริ่มพำนักในเยอรมนีครบเงื่อนไข 5 ปีในช่วงฤดูใบไม้ผลิปี 2027
กลุ่มผู้ลี้ภัยชาวยูเครนถือเป็นกลุ่มที่มีข้อได้เปรียบเชิงโครงสร้าง เนื่องจากสามารถเข้าสู่ตลาดแรงงานได้ทันทีและไม่ต้องผ่านกระบวนการลี้ภัยที่ซับซ้อน ซึ่งประเด็นนี้กำลังเป็นที่ถกเถียงกันอย่างเข้มข้นในแวดวงการเมืองเยอรมันว่าควรจะจัดระเบียบและรับมืออย่างไรต่อไป
ที่มา: dpa, Welt, Welt am Sonntag, Bundesregierung, Bayerisches Landesamt für Statistik, Mediendienst Integration, Statistisches Bundesamt
